Τοτού Μαρία-Τεκμηρίωση Διπλωματικής-Ιούνιος 2017

Μαρία Τοτού : ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ- «‘ΑΓΙΟΣ ΚΗΡΥΚΟΣ»

ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ- «΄ΑΓΙΟΣ ΚΗΡΥΚΟΣ»

Η Έκθεση στον χώρο των κατασκηνώσεων στην Πρώτη

     Το Σάββατο τις 27 Μαΐου, με αφορμή τη γιορτή λήξης των Κατηχητικών Σχολείων της Μητροπόλεως Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας στις  εγκαταστάσεις των  κατασκηνώσεων στην Πρώτη, πραγματοποιήθηκε η έκθεση Ζωγραφικής και Αγιογραφίας με έργα των  παιδιών που παρακολουθούσαν καλλιτεχνικά μαθήματα στο Κέντρο Νεότητας «Άγιος Κήρυκος».   

Τοτού Μαρία -9ο Εξάμηνο-Εισήγηση πτυχιακής: "ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ"

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ

Στην πτυχιακή μου εργασία μέσα από μία βιωματική, εικαστική και θεολογική προσέγγιση διαπραγματεύομαι την έννοια της «μεταμόρφωσης» και την εφαρμογή της στα έργα μου.

Η λέξη μεταμόρφωση δηλώνει την αλλαγή της μορφής[1]. Πρόκειται για έναν όρο συνυφασμένο με το έργο του καλλιτέχνη. Ένας ζωγράφος μεταμορφώνει τον καμβά (υλικό) σε χώρο. Ένας μουσικός μεταμορφώνει τα μουσικά σύμβολα σε ήχους. Ένα οικοδόμημα μεταμορφώνεται σε τόπος λατρείας με την κατάλληλη εικονογραφική διακόσμηση.

Εκτός από την εσωτερική μεταμόρφωση, κάθε είδους παρέμβαση (υλική ή άυλη) συμβάλλει σε μεταμόρφωση. Η γραφή μεταμορφώνει το χαρτί, δεν είναι πλέον μόνο ύλη αλλά και έργο. Στη μουσική τα μουσικά σύμβολα (νότες) μεταμορφώνονται σε ήχο.

Μαρία Τοτού: "Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ"

"Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ"

‘Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ’, 90Χ71,5εκ., έργο Μαρίας Τοτού, 2014-2016

Στα πλαίσια των μαθημάτων εμβάθυνσης ‘Παραστατική Αρχαιολογία’ στο Τμήμα Εκκλησιαστικών Τεχνών

Μαρία Τοτού: Η απεικόνιση της Παναγίας στην παράσταση της Γεννήσεως του Χριστού στην Ορθόδοξη Εκκλησιαστική Τέχνη

Η απεικόνιση της Παναγίας στην παράσταση της Γεννήσεως του Χριστού στην Ορθόδοξη Εκκλησιαστική Τέχνη

Εικ.1  «Η Γέννηση του Χριστού» τμήμα τοιχογραφίας, έργο Μαρίας Τοτού, Ασπροκκλησιά  Καστοριάς 2011

Η απεικόνιση της Παναγίας στην παράσταση της Γεννήσεως του Χριστού απαντάται σε τέσσερις εικονογραφικούς τύπους. [1]

            Στον πρώτο εικονογραφικό τύπο η Θεοτόκος ιστορείται καθισμένη προ της φάτνης (εικ.2) εκφράζοντας έτσι τη θεολογική ιδέα της εκ Παρθένου ανώδυνης γεννήσεως του Χριστού[2].

Εικ.2 «Η Γέννηση του Χριστού», ψηφιδωτό α΄ μισό του 11^ου αι., Ιερά Μονή Οσίου Λουκά, Καθολικό,  Βοιωτία 

Μαρία Τοτού: Στάδια αγιογράφησης σε καμβά

Στάδια αγιογράφησης σε καμβά

Αγιογραφία σε καμβά, διαστάσεις 110εκ.Χ240εκ., έργο Μαρίας Τοτού

Αρχικά ακολουθώντας την εικονογραφική μελέτη, σχεδιάζουμε με  κάρβουνο τις μορφές και τον διάκοσμο στην κατάλληλη κλίμακα.

Τοτού Μαρία " Η εικονογραφική προσέγγιση του φωτός στο γεγονός της Μεταμορφώσεως"

Η εικονογραφική προσέγγιση του  φωτός  στο γεγονός της Μεταμορφώσεως

«Πάλιν οὖν αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς ἐλάλησε λέγων· ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ιω. 8, 12-13)

«...Φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ Πατρί, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο.» (Εκ του Συμβόλου της Πίστεως)

1. «Η Μεταμόρφωσις», 2Χ2,5μ., 2015, Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Λαχανοκήπων, 

Καστοριάς,  2014

     Σύμφωνα με τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά ο Θεός ονομάζεται «Φως» όχι κατά την ουσία αλλά κατά την ενέργεια Του και  αυτό το άκτιστο φως μπορεί να γίνει αισθητό μόνο μέσω προσευχής εφόσον υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις[1]

Πατέρες και ιεροί υμνογράφοι είναι χαρακτηριστικοί: «... ότι οι τω υψει των αρετών διαπρέψαντες, και της ενθέου δόξης αξιωθήσονται…» (Στιχηρό ιδιόμελο του Εσπερινού της Εορτής της Μεταμορφώσεως)

Τοτού Μαρία :Η εικόνα του Ασπασμού των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου – Σύμβολο ειρήνης και καταλλαγής

«Ο ασπασμός των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου», Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Μανιάκων Καστοριάς, έργο Πρεσβ. Μαρίας Τοτού, 2011

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.

Οἱ τῶν Ἀποστόλων πρωτόθρονοι, καὶ τῆς Οἰκουμένης διδάσκαλοι, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων πρεσβεύσατε, εἰρήνην τῆ οἰκουμένῃ δωρήσασθαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος.

Οι  Απόστολοι, Πέτρος και Παύλος υπήρξαν δύο κορυφαίες  προσωπικότητες-θεμελιωτές της Εκκλησίας μας, που άσκησαν μεγάλη επιρροή στην διαμόρφωση του δόγματος [1], « θεμελίους τῆς Ἐκκλησίας, τοὺς ἀληθεῖς στύλους καὶ βάσεις, καὶ σάλπιγγας ἐνθέους, τῶν τοῦ Χριστοῦ δογμάτων καὶ παθημάτων» όπως τους χαρακτηρίζει ο ιερός υμνογράφος διότι αυτοί οι δύο «πάντας εἵλκυσαν πρὸς τὴν θεογνωσίαν»[2]. (στιχηρό ιδιόμελο της Λιτής)

Στην βυζαντινή αγιογραφία, για τα σχήματα των Αποστόλων βασιζόμαστε στα πρότυπα που μας κληροδότησαν οι προηγούμενοι αγιογράφοι ανά τους αιώνες. Οι πρώτες εικόνες των Αποστόλων αποδίδονται στον Ευαγγελιστή Λουκά.

Μαρία Τοτού: "ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ"

ΜΑΡΙΑ ΤΟΤΟΥ: "ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ"

                     

“Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ” –Αίθουσα Δεξιώσεων Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Βαρικού Φλώρινας,

 έργο πρεσβ. Μαρίας Τοτού, 2008

«Καί εἰς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, τό κύριον,

τό ζωοποιόν, τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον,

τό σύν Πατρί καί Υἱῶ συμπροσκυνούμενον

καί συνδοξαζόμενον, τό λαλήσαν διά τῶν προφητῶν».

«Τό Ἄγιον Πνεῦμα, τό τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, εἰκονίζεται στήν ὁρθόδοξη εἰκονογραφία μόνο ὑποστατικῶς, δηλ. ὡς ἐκπορευόμενο ἀπό τόν Πατέρα  ὄχι ὄμως οὐσιαστικῶς δηλ. μέ τά ἄλλα δύο πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος, τόν Πατέρα καί τόν Υἱό.» ¹

Τοτού Μαρία: «Η ΠΛΑΤΥΤΕΡΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ» –εικονογραφικός τύπος

«Ή Πλατυτέρα των Ουρανών», ακρυλικά και πλαστικά χρώματα με σκόνες αγιογραφίας σε μουσαμά, 2016, έργο πρεσβυτέρας Μαρίας Τοτού

Το πρόσωπο της Θεοτόκου στην εικονογραφία δεν είναι αυτονομημένο (εκτός από σπάνιες εξαιρέσεις, όπως ο εικονογραφικός τύπος «της  Δεομένης» και «της Σκέπης») αλλά σχετίζεται πάντοτε άμεσα με τον Θεάνθρωπο Υιό της. Η αλήθεια αυτή, στην Αγιογραφία, βεβαιώνεται από  την παράσταση της Πλατυτέρας.

Τοτού Μαρία: Εικόνα της Αγίας Σοφίας, ασκήτρια της Κλεισούρας-Βυζαντινή απόδοση

Εικόνα της Αγίας Σοφίας, ασκήτρια της Κλεισούρας-Βυζαντινή απόδοση

       

Τοτού Μαρία: "Η εικονογράφηση του γεγονότος της Αναστάσεως του Ιησού κατά την Ορθόδοξη Εκκλησία"

Η εικονογράφηση του γεγονότος της Αναστάσεως του Ιησού κατά την Ορθόδοξη Εκκλησία

«Η Ανάστασις», έργο Μαρίας Τοτού, 2016, διαστάσεις 50Χ70 εκ.

Το γεγονός της Αναστάσεως του Ιησού, δεν αποτελεί μόνο μεγάλο σταθμό στην ιστορία του ανθρώπινου γένους, ούτε ακόμα ένα ανεξίτηλο ορόσημο στη ζωή των Χριστιανών αλλά κυρίως είναι η βάση και το θεμέλιο της πίστεως στο πρόσωπο του Αναστάντος Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Είναι συγκλονιστική και συγχρόνως αποκαλυπτική η μαρτυρία του Αποστόλου Παύλου «εἰ δέ Χριστός οὐκ ἐγήγερται, κενόν ἂρα τό κήρυγμα ἡμῶν, κενή δέ καί ἡ πίστις ὑμῶν». (Α' Κορ. ιε' 12-19).

Τοτού Μαρία, ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΝΩΠΟΓΡΑΦΙΑΣ (fresco)

            Η έρευνά μου αυτό το εξάμηνο εστιάζεται στην κατασκευή νωπογραφίας, μελετώντας όχι μόνο το τεχνικό μέρος  αλλά και την χημική αντίδραση των υλικών  μεταξύ τους καθώς και την αποκατάσταση – συντήρηση φθορών της.